Ο Μ. Τζον Χάρισον κέρδισε το Booker 2026 για το μυθιστόρημα «The End of Everything», όπως ανακοινώθηκε το βράδυ της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου σε τελετή στο Λονδίνο. Στα 81 του, ο Βρετανός συγγραφέας γίνεται ο μεγαλύτερος σε ηλικία νικητής που γνώρισε ποτέ το βραβείο και ο πρώτος που ανήκει στον πυρήνα της επιστημονικής φαντασίας, όπως σημειώνει το LiFO. Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 50.000 λιρών.

Η ιστορία τοποθετείται σε μια Αγγλία λίγο πιο μπροστά από τη δική μας, στις ακτές του Κεντ, όπου μια καταστροφή που κανείς δεν εξηγεί έχει διαλύσει την κοινωνική οργάνωση: η κυβέρνηση μόλις που λειτουργεί, στη θάλασσα έχουν εμφανιστεί παράξενα πλάσματα, οι επαφές με την υπόλοιπη Ευρώπη έχουν κοπεί. Ο Φίλιπ Τένεντ επιβιώνει συλλέγοντας ό,τι ξεβράζει το κύμα και ζει με τη θεία του, τη Μάρνι. Στην παραλία ανακαλύπτει ένα αινιγματικό εύρημα, ενώ στον ίδιο τόπο έχουν εμφανιστεί και οι μυστηριώδεις οντότητες που ονομάζονται iGhetti, χωρίς καμία εξήγηση για την προέλευσή τους. Οι κριτικοί επαίνεσαν την πρωτοτυπία του βιβλίου, αν και η αμφίσημη, συχνά αινιγματική αφήγηση προκάλεσε αμηχανία σε ορισμένους, σημειώνει το Πρώτο Θέμα.

Η πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, η ιστορικός Μαίρη Μπίαρντ, διάβασε το μυθιστόρημα ως παραβολή για το σήμερα: μια κοινωνία προσπαθεί να αντιδράσει σε μια καταστροφή που δεν κατανοεί, χωρίς κανείς — ούτε τα πρόσωπα του βιβλίου ούτε όσοι το διαβάζουν — να μαθαίνει ποτέ τι συνέβη. Το βιβλίο, είπε, ανατρέπει τις βεβαιότητες όσων το διαβάζουν και, παρά το θέμα του, αφήνει μια νότα αισιοδοξίας. Ξεκαθάρισε επίσης ότι η επιτροπή έκρινε το μυθιστόρημα, όχι τη συνολική προσφορά του συγγραφέα. Η απόφαση ήταν ομόφωνη: από τα 163 βιβλία που εξέτασαν οι κριτές, 13 πέρασαν στη μακρά λίστα και έξι στη βραχεία, όπου βρίσκονταν δύο παλαιότεροι νικητές, ο Ντάγκλας Στιούαρτ και ο Μάρλον Τζέιμς, και η βραβευμένη με Πούλιτζερ Ελίζαμπεθ Στράουτ. Στην πενταμελή επιτροπή μετείχαν, μεταξύ άλλων, ο ποιητής Ρέιμοντ Άντρομπους, ο τραγουδιστής των Pulp Τζάρβις Κόκερ, η κριτικός Ρέμπεκα Λιου και η συγγραφέας Πατρίσια Λόκγουντ.

Ο Χάρισον εμφανίστηκε στα γράμματα μέσα από το περιοδικό «New Worlds» στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και έκτοτε κινήθηκε ανάμεσα στο φανταστικό, στον τρόμο και στην πειραματική πεζογραφία. Εδώ και δεκαετίες υποστηρίζει, ως μυθιστοριογράφος και ως κριτικός, ότι το είδος δεν είναι από τη φύση του υποδεέστερο: «Γιατί ένα καλογραμμένο έργο επιστημονικής φαντασίας να μη θεωρείται λογοτεχνία;» έλεγε λίγο πριν από την ανακοίνωση. Μετά τη βράβευση μίλησε για όρια ανάμεσα στα είδη που υποχωρούν και για μυθιστορήματα που μπορούν να συνδυάζουν δύο, τρία ή και τέσσερα είδη χωρίς να χάνουν σε αξία.

Το «The End of Everything» είναι το 13ο μυθιστόρημά του, ενώ ποτέ άλλοτε δικό του βιβλίο δεν είχε φτάσει στη βραχεία λίστα του θεσμού. Με τη νίκη του ξεπέρασε το ρεκόρ της Μάργκαρετ Άτγουντ, η οποία είχε μοιραστεί το βραβείο το 2019, στα 79 της. Είναι επίσης η πρώτη νίκη για τον Serpent's Tail, ύστερα από τέσσερις προηγούμενες υποψηφιότητες, σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα.

Ο ίδιος δεν παρουσίασε φιλόδοξα σχέδια για τα χρήματα. Με χιούμορ είπε ότι μάλλον θα τα ξοδέψει σε επισκευές του σπιτιού, αφού όποιος γράφει βρίσκει πάντα κάτι πιο επείγον από τις δουλειές του σπιτιού.