Σχεδόν τρεις στους δέκα κατοίκους της Ελλάδας — 27,5% του πληθυσμού — βρέθηκαν το 2024 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μετά τη Βουλγαρία (29%) και 6,6 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο (20,9%). Το ποσοστό ανεβαίνει για δεύτερη συνεχή χρονιά, ενώ η απασχόληση αυξάνεται και η ανεργία μειώνεται.

Τα στοιχεία της Eurostat για τα εισοδήματα του 2024 (έρευνα του 2025) τα επεξεργάστηκε ο Κύκλος Οικονομικής και Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ, σε ανάλυση που μετέδωσαν την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου η Ναυτεμπορική και το ThePressProject. Ο δείκτης μετρά όσους ζουν με εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας, με σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση ή σε νοικοκυριό πολύ χαμηλής έντασης εργασίας — αρκεί μία από τις τρεις συνθήκες.

Η βελτίωση της δεκαετίας αντιστράφηκε μετά το 2022. Από 32,4% το 2014, το ποσοστό είχε πέσει στο 26,1% το 2022· έκτοτε ανέβηκε στο 26,9% το 2023 και στο 27,5% το 2024. Στην ΕΕ η πορεία ήταν αντίστροφη — 21,3% το 2022, 21,0% το 2023, 20,9% το 2024 — και το χάσμα, 4,8 μονάδες το 2022, άνοιξε στις 6,6 μονάδες το 2024.

Στους μη απασχολούμενους η επιδείνωση είναι εντονότερη. Το ποσοστό τους μειωνόταν έως το 2021, από 37,2% το 2014 σε 34,3%, και ανέβηκε στο 37,3% το 2024 — οριακά πάνω από το επίπεδο του 2014. Η απόσταση από την ΕΕ — 3,9 μονάδες το 2014, 2,0 μονάδες το 2021 — έφτασε τις 5,9 μονάδες το 2024. Η ανάλυση διαβάζει τα ευρήματα ως «σαφή ένδειξη υποβάθμισης του κοινωνικού κράτους» μετά το 2019, με όξυνση από το 2022, καθώς η διαβίωση της ομάδας εξαρτάται από συντάξεις και επιδόματα.

Στους απασχολούμενους το ποσοστό είχε υποχωρήσει στο 14,7% το 2022 από 21,0% το 2015· στη συνέχεια ανέβηκε στο 16,4% το 2023 και έκλεισε στο 16,0% το 2024, με το χάσμα από την ΕΕ να περνά από τις 3,5 στις 5,1 μονάδες. Κατά την ανάλυση, η καμπή συμπίπτει με τον πληθωρισμό και τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης, που επιβάρυνε περισσότερο το κόστος διαβίωσης των απασχολούμενων στην Ελλάδα απ' ό,τι στην υπόλοιπη Ένωση.

Το πιο ανησυχητικό, κατά τους αναλυτές, είναι ότι η επιδείνωση συντελείται ενώ η απασχόληση αυξάνεται και η ανεργία μειώνεται. Το κράτος πρόνοιας, όπως σημειώνουν, δεν στηρίζει αρκετά τα εισοδήματα των νοικοκυριών και κυρίως των μη απασχολούμενων.

Στις Βρυξέλλες, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, όπως μετέδωσε το «Βήμα», η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ροξάνα Μινζάτου και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) Σέιμους Μπόλαντ υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την πρώτη ευρωπαϊκή στρατηγική κατά της φτώχειας, με στόχο την εξάλειψή της έως το 2050. Κατά τη Μινζάτου, το 2019-2025 ο αριθμός των ανθρώπων σε κίνδυνο μειώθηκε κατά 3,5 εκατομμύρια — πρόοδος ανεπαρκής για τον στόχο του 2030, που προβλέπει μείωση κατά τουλάχιστον 15 εκατομμύρια, μεταξύ τους πέντε εκατομμύρια παιδιά. Το μνημόνιο δεν δεσμεύει για πρόσθετους χρηματοδοτικούς, ανθρώπινους ή υλικούς πόρους· οι δράσεις θα τρέξουν με τα υπάρχοντα μέσα, εκτός αν συμφωνηθούν χωριστές ρυθμίσεις. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Φτώχειας (EAPN) Κάρλος Σουσίας προειδοποίησε ότι οι στόχοι θα μείνουν ανέφικτοι εάν ο προϋπολογισμός 2028-2034 δεν ανταποκριθεί στις κοινωνικές δεσμεύσεις.