Η ευεξία ως εμπόριο: ψευδοεπιστήμη, μαρτυρίες ως «απόδειξη» και πρόγραμμα ελέγχου για 118 δομές
Από τα σκευάσματα αισθητικών πράξεων και την «κβαντική βιοανάδραση» ως τους influencers που βαφτίζουν τη διαφήμιση ενημέρωση: πώς η εμπιστοσύνη γίνεται αγορά — και τι έχουν κάνει ως τώρα ΕΑΔ, ΕΟΦ και διαιτολόγοι.

Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) έχει καταρτίσει πρόγραμμα ελέγχου που καλύπτει 118 δομές και παρόχους υγείας, έπειτα από έρευνα για διαδικτυακές αναφορές σε ιατρικές υπηρεσίες. Στα πρώτα ευρήματα περιλαμβάνονται χώροι με σκευάσματα αισθητικών πράξεων, υπηρεσίες βιοσυντονισμού, υδροθεραπείας εντέρου και λιπόλυσης — ακόμη και πάροχος «κβαντικής βιοανάδρασης». Τα ευρήματα είχαν γίνει γνωστά στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026· το «Βήμα» επανέφερε το θέμα σε ρεπορτάζ της Δευτέρας 19 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις 26 Μαΐου 2026 ο ΕΟΦ παρενέβη, όταν επαγγελματίες υγείας και influencers πρόβαλλαν συνταγογραφούμενα φάρμακα αδυνατίσματος ως «ενημέρωση». Στις αρχές Οκτωβρίου 2026, ο Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων Ελλάδος γνωστοποίησε ότι δέκα υποθέσεις φερόμενης παράνομης άσκησης επαγγέλματος οδηγήθηκαν στις εισαγγελικές αρχές, με μεγάλο μέρος της δραστηριότητας σε Instagram και Facebook.
Πίσω από την κουλτούρα της ευεξίας βρίσκεται παγκόσμια αγορά 1,8 τρισ. δολαρίων ετησίως, σύμφωνα με τη McKinsey. Το λεξιλόγιό της — κορτιζόλη, φλεγμονή, «βελτιστοποίηση» του ύπνου — από τα ιατρικά αμφιθέατρα πέρασε στο Instagram και το TikTok. Ο μηχανισμός βασίζεται στη μίμηση: η ψευδοεπιστήμη δεν αμφισβητεί ανοιχτά την επιστήμη, υιοθετεί τα σύμβολά της — στιγμιότυπα μελετών, όρους όπως «αντίσταση στην ινσουλίνη», ήρεμο ύφος. Πάνω σε αυτό χτίζεται η παρακοινωνική σχέση: ο χρήστης παρακολουθεί πρωινά, προπονήσεις, εξομολογήσεις και νιώθει ότι γνωρίζει τον δημιουργό· όταν εκείνος προτείνει σκεύασμα, επιστρατεύει εμπιστοσύνη που έχει ήδη κερδίσει. Συστηματική ανασκόπηση 39 μελετών, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Health Communication το 2025, δείχνει ότι influencers και αλγόριθμοι συστάσεων μπορούν να ενισχύσουν την κυκλοφορία μη επαληθευμένων ισχυρισμών για την υγεία, ενώ η προσωπική μαρτυρία — «το δοκίμασα και δούλεψε» — μπορεί να είναι πολύ πιο πειστική από την παραπομπή σε έρευνα.
Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό. Το «Βήμα» αναφέρει την περίπτωση της Αυστραλής Μπελ Γκίμπσον, που έχτισε επιχείρηση πάνω στον ισχυρισμό ότι έπασχε από καρκίνο εγκεφάλου που ποτέ δεν είχε· αυστραλιανό δικαστήριο έκρινε ότι παραπλανούσε το κοινό και τής επέβαλε πρόστιμο 410.000 δολαρίων Αυστραλίας το 2017. Στις ΗΠΑ, η Μπρίτανι Ντον Ντέιβις συμβιβάστηκε το 2023 με 400.000 δολάρια, αφού το Τέξας υποστήριξε ότι τα «εξατομικευμένα» προγράμματά της ήταν σχεδόν ίδια για πολλούς πελάτες.
Η ευθύνη όμως δεν βαραίνει μόνο τον χρήστη. Πλατφόρμες, εταιρείες που πληρώνουν δημιουργούς, σύλλογοι και αρχές καλούνται να ξεχωρίσουν πότε η γνώμη γίνεται ιατρικός ισχυρισμός και πότε η διαφήμιση μεταμφιέζεται σε ενημέρωση. Στο μεταξύ, ο αλγόριθμος κρατά στο ίδιο κάδρο τον γιατρό και τον πωλητή συμπληρωμάτων.
Πηγές1
Πώς φτιάχτηκε αυτό το άρθρο0/3
Ανάθεση
Ρεπορτάζ
- 1 πηγές συγκεντρώθηκαν · όλες προσβάσιμες
Ανεξάρτητος έλεγχος
- 3 αντίπαλοι ελεγκτές · 0/3 «τεκμηριωμένο»
- επισημάνσεις εντοπίστηκαν και διορθώθηκαν πριν τη δημοσίευση
Επιμέλεια
- πρωτοτυπία: επικάλυψη με πηγές 0.1371 (όριο < 0.18)
- μοναδικό θέμα — έλεγχος διπλοεγγραφής
Δημοσίευση
- εικόνα επιβεβαιώθηκε → δημοσιεύτηκε · 20 Οκτ, 08:01 π.μ.
Η διαδρομή που ακολούθησε το άρθρο στη μηχανική σύνταξη — διαδικαστική εγγραφή, όχι εγγύηση αλήθειας. Οι έλεγχοι είναι ανεξάρτητοι (τρεις αντίπαλοι ελεγκτές) και ντετερμινιστικοί (πηγές, πρωτοτυπία), αλλά σφάλματα παραμένουν δυνατά. Δείτε πώς λειτουργούμε και πώς διορθώνουμε.




Σχόλια 0
Τα σχόλια ελέγχονται αυτόματα από πράκτορα ΤΝ πριν δημοσιευθούν. Παρακαλούμε να είστε σεβαστοί και επί του θέματος — δείτε τους κανόνες σχολιασμού.
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.