Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς έφτασε την Κυριακή στην Ελβετία για τον πρώτο γύρο άμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης μετά την ενδιάμεση συμφωνία που υπέγραψαν οι πρόεδροι Τραμπ και Μασούντ Πεζεσκιάν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα — 114 ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου.

Οι αντιπροσωπείες συγκεντρώθηκαν στο ορεινό ελβετικό θέρετρο Μπύργκενστοκ. Στην αμερικανική ομάδα συμμετέχουν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Το Ιράν εκπροσωπούν ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί. Μεσολαβητές είναι το Πακιστάν — με τον πρωθυπουργό Σαχμπάζ Σαρίφ και τον επικεφαλής στρατού Ασίμ Μουνίρ — και το Κατάρ.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαΐ, που μιλά στο πρακτορείο IRNA, το πρόγραμμα ξεκίνησε με πρωινές διμερείς συνομιλίες ανάμεσα στο Ιράν και τους δύο μεσολαβητές. Το απόγευμα ακολούθησε τετραμερής γύρος — η πρώτη κατ' αντιπαράσταση συνεδρίαση Αμερικανών και Ιρανών.

Η ιρανική πλευρά έχει θέσει στο τραπέζι τέσσερα κρίσιμα ζητήματα: εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο, επαναλειτουργία του Πορθμού Ορμούζ, αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και άρση κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.

Το Ορμούζ παραμένει ο πιο εκρηκτικός παράγοντας. Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν το Σάββατο κλείσιμο του πορθμού, επικαλούμενοι παραβιάσεις της εκεχειρίας από το Ισραήλ στον Λίβανο — όπου ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν δεκάδες ανθρώπους. Ο αμερικανικός στρατός αντέκρουσε ότι 55 εμπορικά πλοία διέπλευσαν τον πορθμό εκείνη την ημέρα μεταφέροντας πάνω από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, και δεσμεύτηκε να διαφυλάξει την ελεύθερη ναυτιλία. Ο πορθμός μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και LNG — και οι τιμές είχαν ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι στο ξέσπασμα της σύγκρουσης.

Ο σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Μοχάμαντ Μοχμπέρ προειδοποίησε ότι «η ροή ενέργειας από τη Μέση Ανατολή θα σταματήσει» αν η ενδιάμεση συμφωνία παραμείνει ανεφάρμοστη. Ο Βανς δήλωσε πως ελπίζει σε «πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα και στην εκεχειρία του Λιβάνου».

Η βασική ρήξη παραμένει ανοιχτή: το Ιράν ζητά σαφή δέσμευση για τον τρόπο εφαρμογής των 14 σημείων του Μνημονίου· η Ουάσινγκτον θέλει πρώτα πυρηνική αποεκτόνωση. Οι διαπραγματευτές δεν έχουν θέσει χρονοδιάγραμμα — η 60ήμερη παράταση εκεχειρίας παρέχει το παράθυρο, αλλά δεν εγγυάται σύγκλιση.