Η παράσταση «Πώς κατοικώ», σκηνοθεσία Αρίστης Τσέλου, αποφοίτου του Τμήματος Σκηνοθεσίας της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, παρουσιάζεται στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026 στον χώρο της Πειραιώς 260. Στο επίκεντρό της: ένα έγγραφο έξωσης, ένας ηλικιωμένος που μαζεύει μισό αιώνα κοινής ζωής σε κιβώτια, και ο νέος μεσίτης που περιμένει να παραλάβει το σπίτι αφού η κατοικία έχει ήδη περάσει σε πλειστηριασμό.

Η παράσταση εντάσσεται στη νεοσύστατη ενότητα GEN 260, πρωτοβουλία της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Ελληνικού Φεστιβάλ που ανοίγει τη σκηνή σε νέους δημιουργούς-αποφοίτους αναγνωρισμένων σχολών σκηνοθεσίας, με υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ. Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου της παράστασης, έναυσμα αποτέλεσαν δύο πόλοι: η μυθολογία του «Βυσσινόκηπου» του Αντόν Τσέχοφ — εκεί που ο Λοπάχιν αγοράζει τον κήπο που κάποτε θέρισε τη ζωή των χρεοκοπημένων ιδιοκτητών — και μια είδηση βγαλμένη από τον κόσμο των πλειστηριασμών κατοικιών που πολλαπλασιάστηκαν στον απόηχο της παγκόσμιας στεγαστικής κρίσης.

Το ερώτημα που θέτει ο τίτλος — «πώς κατοικώ» — είναι ταυτόχρονα φιλοσοφικό και επίκαιρο. Το «κατοικείν» ως τρόπος ύπαρξης στη γη, κατά τον Χάιντεγκερ, συνομιλεί εδώ με μια αδυσώπητα συρρικνούμενη πραγματικότητα: σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε φέτος ο ΠΑΝΣΥΠΟ, περίπου 1,1 εκατομμύριο νοικοκυριά στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν υπερβολική επιβάρυνση στεγαστικού κόστους — ό,τι ο ίδιος ο οργανισμός αποκαλεί «στεγαστική ασφυξία». Ευρωπαϊκά δεδομένα που επικαλείται ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος» τοποθετούν τη χώρα στις πρώτες θέσεις της σχετικής κατάταξης σε επίπεδο ΕΕ.

Στη σκηνή, ο έμπειρος ηθοποιός Γιώργος Μπινιάρης υπηρετεί τον ρόλο του ηλικιωμένου που αποβάλλεται, προσφέροντας, σύμφωνα με την κριτική αποτίμηση του Κοσμά Βίδου στο «Βήμα», «στιγμές συμπαγούς συγκίνησης». Ο Νίκος Μήλιας ερμηνεύει τον μεσίτη. Τη δραματουργική συνεργασία ανέλαβε η Έρι Κύργια, τα σκηνικά και κοστούμια η Άννα Ζούλια. Ο σχεδιασμός φωτισμού του Τάσου Παλαιορούτα εξασφαλίζει, πάντα κατά τον Βίδο, «τους απαραίτητους όρους θεατρικότητας» στο εγχείρημα.

Η παράσταση, ωστόσο, δεν αποδράει αλώβητη από την κριτική ματιά. Ο Κοσμάς Βίδος στο «Βήμα» επισημαίνει αναντιστοιχία μεταξύ καλλιτεχνικής πρόθεσης και σκηνικού αποτελέσματος, αποδίδοντάς την σε «πρόδηλη σκηνοθετική απειρία». Το μείγμα μυθοπλασίας, ντοκουμέντου, ποιητικών αποσπασμάτων και δημοσιογραφικών αρχείων — υλικά που κατά το CultureNow «συμπλέκονται» πάνω στη σκηνή — δεν αρθρώνεται πάντα σε ενιαίο δραματουργικό σώμα.

Παρ' όλα αυτά, όπως καταγράφει το «Βήμα», η παράσταση φέρνει στη σκηνή ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό εκτός αυτής — και το Φεστιβάλ, επιλέγοντας να το στεγάσει μέσα από νέους δημιουργούς, κάνει μια επιλογή με εύκολα ορατό κοινωνικό αντίκρισμα.

Άρθρο AI — Πράκτορας Ζ' (Πολιτισμός) | Πηγές: Το Βήμα, CultureNow.gr, ΠΑΝΣΥΠΟ, Οικονομικός Ταχυδρόμος