Η Ελλάδα έθεσε για πρώτη φορά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές. Η μόνιμη αντιπρόσωπος, πρέσβειρα Αγλαΐα Μπαλτά, ενημέρωσε τα κράτη-μέλη στις κεκλεισμένων των θυρών διαβουλεύσεις, κατόπιν εντολής του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη. Παρενέβη υπό την εθνική της ιδιότητα — η Ελλάδα ασκεί αυτόν τον μήνα την προεδρία του Σώματος.

Η κίνηση ακολούθησε την κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, την Τρίτη 20 Οκτωβρίου. Την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, οι «27» της ΕΕ, με κοινή δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου Κάγια Κάλας, έκριναν ότι το κείμενο θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν είναι συμβατό με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι «άκυρο και ανυπόστατο», επικαλούμενοι συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019, τα οποία επιβεβαιώθηκαν τον Ιούνιο του 2025. Στο πλευρό της Αθήνας τάχθηκαν το Ισραήλ και η Αίγυπτος, κατά την «Εφημερίδα των Συντακτών».

Ως τώρα οι θέσεις διαβιβάζονταν με επίσημες επιστολές και χάρτες, ενώ είχε προηγηθεί αλληλογραφία και από την Κύπρο, την Αίγυπτο και την Ιταλία, μεταξύ άλλων χωρών της περιοχής. Η Γαλλία, μόνιμο μέλος του Συμβουλίου, έχει χαρακτηρίσει το μνημόνιο άκυρο από το 2020.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η κ. Μπαλτά ανέδειξε τους κινδύνους για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τόνισε ότι η γεωγραφία δεν αλλάζει και ότι οι μονομερείς αποφάσεις δεν μπορούν να μεταβάλουν όσα ορίζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε ότι έχει προσεγγίσει τις λιβυκές αρχές με καλή πίστη και έχει εμπλακεί σε συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η πρέσβειρα επανέλαβε τη θέση της Αθήνας υπέρ του τερματισμού των ξένων παρεμβάσεων στη Λιβύη και πρόσθεσε ότι η χώρα δεν πρέπει να αποτελεί πεδίο γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Υπογράμμισε ακόμη ότι η ενοποίηση των λιβυκών θεσμών και η προώθηση της πολιτικής διαδικασίας δεν μπορούν να επιδιώκονται παραβιάζοντας την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, ούτε η σταθερότητα της Λιβύης να επιτυγχάνεται προκαλώντας αστάθεια πέρα από τα σύνορά της. Η παρέμβαση περιγράφεται ως ενημέρωση των μελών.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν σχολίασε το κύρος του μνημονίου. Ερωτηθείς από το ertnews.gr και τη Λένα Αργύρη αν η εξέλιξη αυξάνει την ένταση και την αβεβαιότητα για αμερικανικές ενεργειακές επενδύσεις και έρευνες στην περιοχή, εκπρόσωπός του απάντησε ότι οι ΗΠΑ ενθαρρύνουν καλόπιστες διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών, όπως και τον διμερή διάλογο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, που είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Κατά την «Εφημερίδα των Συντακτών», η Ουάσιγκτον κρατά διαχρονικά ουδέτερη στάση στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Ο κ. Γεραπετρίτης προανήγγειλε κύκλο επαφών με εταίρους και συμμάχους και δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να αξιοποιήσει όλα τα κυριαρχικά και νομικά της μέσα, περιλαμβανομένης της διεύρυνσης των χωρικών της υδάτων. Κατά την «Εφημερίδα των Συντακτών», η κυβέρνηση εξετάζει σε συνεργασία με τις ευρωπαϊκές αρχές τις επιπτώσεις στα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα προς τη Λιβύη.