Το τουρκολιβυκό μνημόνιο «στερείται νομικής βάσης, εγκυρότητας και νομιμοποίησης», έκρινε η πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα Πνινάτ Γιανάι σε ανάρτηση που δημοσίευσε η ίδια και η ισραηλινή πρεσβεία στο X αργά το βράδυ του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου, κατονομάζοντας την Κρήτη και τη Ρόδο — δύο ημέρες μετά την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στο Συμβούλιο Ασφαλείας για το ίδιο ζήτημα.

Η ανάρτηση αναφέρει ότι Τουρκία και Λιβύη επιχείρησαν να καθορίσουν θαλάσσια σύνορα αγνοώντας «τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών» και σημειώνει πως Κρήτη και Ρόδος είναι δύο νησιά που πολλοί Ισραηλινοί επιλέγουν για διακοπές. Το κεντρικό επιχείρημα όμως είναι δικαιικό: «Καμία συμφωνία μεταξύ δύο χωρών δεν μπορεί να υπονομεύσει τα νόμιμα δικαιώματα μιας τρίτης χώρας», με τη διαβεβαίωση ότι το Ισραήλ «σέβεται απολύτως την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας».

Στην ανάρτηση επισυνάπτεται βίντεο από την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια. «Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί», λέει ο πρωθυπουργός. «Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη».

Η επικύρωση του μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ήταν το έναυσμα· στις 26 Οκτωβρίου ο Γιώργος Γεραπετρίτης εκφώνησε στο Συμβούλιο κοινή δήλωση Ελλάδας, Κύπρου, ΕΕ, Αιγύπτου, Μπαχρέιν και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που έκανε λόγο για «ψευδεπίγραφο» μνημόνιο και για «επικίνδυνο προηγούμενο». Η συζήτηση εκείνη, στις 29 Οκτωβρίου, εξελίχθηκε, κατά τη «Ναυτεμπορική», σε ελληνοτουρκική αντιπαράθεση: ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ Αχμέντ Γιλντίζ υποστήριξε ότι το Συμβούλιο «δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών», η δε πρέσβειρα Αγλαΐα Μπαλτά ότι «η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί».

Η ισραηλινή παρέμβαση δεν είναι άλλη μία καταδίκη. Υιοθετεί τη νομική ακολουθία της Αθήνας — τα νησιά γεννούν θαλάσσια δικαιώματα, μια διμερής συμφωνία δεν τα σβήνει για λογαριασμό τρίτου — και το κάνει ονομαστικά, με Κρήτη και Ρόδο. Εξίσου ενδεικτικό είναι τι δεν αναφέρει: ούτε την Κύπρο, ούτε την κοινή δήλωση των πέντε κρατών και της ΕΕ, ούτε τριμερές σχήμα. Το Ισραήλ μίλησε διμερώς, προς την Αθήνα, με επιχείρημα που, όπως διατυπώνεται, δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.

Για τις ελληνοτουρκικές επαφές, η επίπτωση είναι περισσότερο πολιτική παρά διαδικαστική. Η κ. Μπαλτά διαβεβαίωσε στο Συμβούλιο: «Παραμένουμε προσηλωμένοι στον διάλογο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών»· μια δημόσια στήριξη τρίτης χώρας καθιστά πολιτικά ακριβότερη οποιαδήποτε υποχώρηση σε ζήτημα Δικαίου της Θάλασσας. Τα τρία δημοσιεύματα για την ανάρτηση δεν περιέχουν αντίδραση του Μεγάρου Μαξίμου, του υπουργείου Εξωτερικών ή της Άγκυρας, ούτε ένδειξη προγραμματισμένης συνάντησης.