Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησαν θετικά την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου για τις οριστικές μελέτες της επέκτασης και της αναβάθμισης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Το έργο περνά στην επόμενη φάση, ενώ, σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων βρίσκεται σε διαδικασία έγκρισης.

Οι μελέτες, έργο των αρχιτεκτονικών γραφείων Chipperfield–Τομπάζη, καλύπτουν από τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και τη μουσειολογική και μουσειογραφική πρόταση έως τον φωτισμό, τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και την αρχιτεκτονική τοπίου, μαζί με τη συντήρηση των αρχιτεκτονικών, λειτουργικών και διακοσμητικών στοιχείων του ιστορικού κτιρίου. Οι μελέτες εκπονήθηκαν μετά την κύρωση από τη Βουλή, τον Απρίλιο του 2024, της χορηγίας 40 εκατ. ευρώ από τον Σπύρο και τη Ντόροθυ Λάτση, στη μνήμη των Ιωάννη και Εριέττας Λάτση. Η χορηγία καλύπτει το σύνολο των μελετών για όλο το οικοδομικό τετράγωνο, στο οποίο περιλαμβάνεται και το Επιγραφικό Μουσείο, το μοναδικό διεθνώς στο είδος του.

Στην πλευρά της Πατησίων, η επέκταση θα είναι υπόσκαφη: το ύψος της πρόσοψης του νέου υπόσκαφου κτιρίου μειώνεται κατά τρία μέτρα, ενώ χαμηλώνει και το περιμετρικό στηθαίο προς την οδό, ώστε να αναδεικνύεται η νεοκλασική πρόσοψη του ιστορικού κτιρίου. Το σχέδιο προβλέπει νέα κεντρική είσοδο και πλατεία υποδοχής, εσωτερικές συνδέσεις ώστε επέκταση και ιστορικό κτίριο να λειτουργούν ως ένα μουσείο, καθώς και εκτεταμένο δημόσιο πάρκο με πλούσια βλάστηση και χώρους για συνάντηση, ξεκούραση και φαγητό. Στις νέες υποδομές περιλαμβάνονται φουαγιέ με εκδοτήρια και πληροφορίες, φύλαξη αντικειμένων, εστιατόριο, πωλητήριο, πολυλειτουργικό αμφιθέατρο και αίθουσες για περιοδικές εκθέσεις.

Η μουσειολογική αφήγηση θα διατρέχει τον ελληνικό πολιτισμό από τη Νεολιθική εποχή ως την Ύστερη Αρχαιότητα σε τέσσερα επίπεδα, δύο στην επέκταση και δύο στο ιστορικό κτίριο. Κεντρικός άξονας θα συνδέει τις περιόδους και θα αναδεικνύει ιδίως τη γλυπτική, ενώ στην υπόσκαφη πτέρυγα δεσπόζει αίθριο με νερό στο υπόγειο, που θα προσφέρει φυσικό φως και προσανατολισμό. Οι αίθουσες θα εναλλάσσουν ελεύθερη ροή και φυσικό φως με μικρότερους, ελεγχόμενους χώρους.

Η κ. Μενδώνη χαρακτήρισε το έργο «στρατηγική επένδυση στον πολιτισμό, στην επιστημονική έρευνα και στην εξωστρέφεια της χώρας» και περιέγραψε το αποτέλεσμα ως «νέο χώρο συνάντησης, πρασίνου και πολιτισμού, ανοιχτό προς όλους», τονίζοντας ότι οι μελέτες αντιμετωπίζουν το συγκρότημα ως σύνολο διακριτών αρχιτεκτονικών φάσεων. Το ειδικό πολεοδομικό σχέδιο είχε εγκριθεί τον περασμένο Ιούνιο. Η γνωμοδότηση αφορά τις μελέτες, όχι την έναρξη των έργων· μεταξύ των επόμενων βημάτων είναι η περιβαλλοντική αδειοδότηση.