Η παραίτηση του γενικού γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού Γιώργου Διδασκάλου, στον απόηχο της υπόθεσης διαφθοράς στις πολεοδομίες, έγινε για τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) αφορμή για κάτι πιο θεμελιώδες από την προσωπική αποχώρηση ενός αξιωματούχου: μια πάγια θεσμική απαίτηση που, όπως υποστηρίζει το σωματείο, το σκάνδαλο απλώς έκανε ξανά επείγουσα.

Σε ανακοίνωσή του, το διοικητικό συμβούλιο του ΣΕΑ ζητεί τη «θεσμική θωράκιση» των δύο κορυφαίων γνωμοδοτικών οργάνων του υπουργείου —του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ)— και την αποσύνδεσή τους από τον κύκλο της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. Το πρόβλημα, κατά τους αρχαιολόγους, είναι δομικό: των συμβουλίων προεδρεύει πολιτικό πρόσωπο, ο εκάστοτε γενικός γραμματέας, ενώ μέλη τους διορίζονται με επιλογή της ηγεσίας — κάτι που, όπως σημειώνουν, δεν διασφαλίζει την αποφυγή πολιτικών παρεμβάσεων σε κρίσιμα ζητήματα του πολιτιστικού αποθέματος, αρχαίου και νεότερου.

Ο σύλλογος καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις: ex officio ορισμό των εκπροσώπων των φορέων, αντικειμενικά κριτήρια για τους διευθυντές που συμμετέχουν και, κυρίως, τον ορισμό ανώτατου δικαστικού ως προέδρου αντί του πολιτικού γραμματέα. Στόχος, όπως καταλήγει η ανακοίνωση, να ξαναγίνουν τα συμβούλια «επιστημονικά ανεξάρτητα όργανα».

Οι αρχαιολόγοι επικαλούνται και το ιστορικό βάρος του «κύρους» που, σημειώνουν, η πολιτική ηγεσία έχει πολλάκις επικαλεστεί για να δικαιολογήσει αποφάσεις τις οποίες ο ΣΕΑ θεωρεί βλαπτικές για μνημεία — αναφέροντας το μινωικό μνημείο στον λόφο Παπούρα, τις αρχαιότητες του σταθμού «Βενιζέλου» και τη Μονεμβασιά. Όπως υπενθυμίζουν, δύο χρόνια μετά το προηγούμενο σκάνδαλο («κύκλωμα της Νάνσυ»), καμία από τις παλαιότερες υποθέσεις δεν ερευνήθηκε εκ νέου.

Η παραίτηση Διδασκάλου, που υπηρέτησε σχεδόν επτά χρόνια, είναι κατά τη «Ναυτεμπορική» η δεύτερη γ.γ. που συνδέεται με την υπόθεση, μετά τον Ευθύμιο Μπακογιάννη του ΥΠΕΝ. Στο επίκεντρο των σχετικών αναφορών φέρεται, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, η αρχιτέκτων μηχανικός Ναυσικά Χατζηδάκη, μέλος ΚΑΣ και ΚΣΝΜ και μεταξύ των κατηγορουμένων· οι κατηγορίες δεν συνιστούν καταδίκη. Ο ΣΕΑ ζητεί από τη δικαιοσύνη και την υπουργό να διερευνηθούν οι υποθέσεις. Η υπόθεση παραμένει σε εξέλιξη.